Calamiteitenzorg

Calamiteiten zijn niet uit te sluiten. Er bestaat bijvoorbeeld altijd een kleine kans dat de dijken in extreme situaties de hoeveelheid rivierwater niet aankunnen. Of dat er bij een verkeersongeluk gevaarlijke stoffen in het water terechtkomen. Wanneer calamiteiten plaatsvinden, speelt het waterschap een belangrijke rol in de calamiteitenbestrijding.

Waterschap Rivierenland heeft daarom een Calamiteiten Zorg Systeem opgesteld. Het Calamiteiten Zorg Systeem is meer dan een rampenbestrijdingsplan. Het omvat namelijk de hele veiligheidsketen bestaande uit:

• Preventie
• Voorbereiding op eventuele calamiteiten
• Bestrijding van calamiteiten
• Nazorg

Waterschap Rivierenland heeft zich op vier verschillende soorten risico’s voorbereid:

• Hoogwater op de grote rivieren (Rijn, Maas, Waal). Door hoge waterstanden worden de dijken op de proef gesteld. In zeer extreme situaties kan er overstromingsgevaar ontstaan.
• Hoogwater in de polders (binnen de dijken die ons tegen de grote rivieren beschermen). Deze vorm van wateroverlast kan ontstaan door extreme neerslag. Dit gebeurt wanneer er meer regen valt dan er kan worden afgevoerd.
• Vervuiling van het oppervlaktewater door ongecontroleerde of illegale lozingen van schadelijke stoffen in het water. Dit kan de waterkwaliteit ernstig schaden met grote nadelige gevolgen voor natuur en milieu.
• Uitval van gemalen, rioolwaterzuiveringsinstallaties of andere belangrijke installaties (kunstwerken) die het waterschap nodigt heeft bij de uitvoering van zijn taken. Door de uitval kunnen storingen optreden. Storingen kunnen tot vervuiling van oppervlaktewater of tot wateroverlast leiden.

Als de genoemde risico’s tot een (dreigende) calamiteit leiden, treedt de calamiteitenorganisatie van het waterschap in werking. Binnen de calamiteitenorganisatie is de inzet van mensen, materiaal en materieel om de calamiteit te bestrijden geregeld. 

Dijkbewaking

Bij hoogwater op de grote rivieren komt de dijkbewakingsorganisatie in aktie: dijkposten worden ingericht, coupures worden gesloten, patrouillelopers houden de dijken minitieus in de gaten, en de burgemeesters van de betreffende gemeenten worden over de situatie geïnformeerd. In de dijkbewakingsorganisatie zitten ook bewoners van het gebied. Zij hebben de taak om - samen met waterschapsmedewerkers - op de dijken patrouille te lopen. Bij erg hoog water gebeurt dit 24 uur per dag.  Dit is het zogeheten dijkleger dat in totaal zo'n 300 personen telt.

Sinds 2009 verschijnt twee maal per jaar de nieuwsbrief Dijkbewaking (zie rechterkolom). Met deze nieuwsbrief houdt het waterschap iedereen op de hoogte die een actieve rol heeft binnen de dijkbewakingsorganisatie van het waterschap.

Veiligheidsregio's

Bij dreigende situaties (zoals hoogwater, ernstige wateroverlast, enz.)  werken gemeenten, brandweer en andere hulpdiensten in veiligheidsregio's samen om de calamiteit te bestrijden. De veiligheidsregio gaat over de openbare orde en veiligheid. Het waterschap adviseert de veiligheidsregio over de stevigheid van de dijken en over andere zaken met betrekking tot het water.

Wateschap Rivierenland heeft te maken met vijf van die veiligheidsregio's:

• Veiligheidsregio Gelderland -Zuid
• Veiligheidsregio Gelderland-Midden
• Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid
• Veiligheidsregio Utrecht
• Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Bij vervuiling van het oppervlaktewater gaan bevoegde ambtenaren van het waterschap ter plaatse kijken. Indien nodig treffen ze maatregelen om verdere vervuiling tegen te gaan. Bij grootschalige vervuiling worden ook hier de teams binnen de calamiteitenorganisatie actief. Zij zullen alle noodzakelijke maatregelen nemen om de schade te beperken, het opruimen van de vervuiling en het opsporen van de vervuilers.

Lees hier in welke situaties wordt opgeschaald (pdf). Dit document in PDF-formaat kunt u vanaf het scherm lezen en opslaan. Gebruik hiervoor de Acrobat Reader (link opent in een nieuw scherm). U kunt brochures ook kosteloos bestellen.

Nuttige links

Voorbereid zijn op calamiteiten is niet alleen iets van het waterschap. Ook bewoners kunnen zich erop voorbereiden. De website Denk Vooruit geeft hiervoor een aantal nuttige tips.
Verder is er een website met actuele informatie over de waterstanden op de grote rivieren. Op de website Risicokaart is in detail te zien waar er risico's zijn op een calamiteit. Daar is ondermeer te zien hoe hoog het water kan komen in geval van een overstroming.

• Nederland tegen terrorisme
• Nationaal coordinator terrorismebestrijding