Dijkversterking en inrichting Lekuiterwaarden (Zederik en Hagestein-Everdingen)

Waterschap Rivierenland verbeterde de dijk bij Zederik en Hagestein-Everdingen. Over een lengte van zo’n 17 kilometer voldeed de dijk nog niet aan de gestelde veiligheidseisen. Na uitvoering van het plan is dat wel het geval. Het gebied achter de dijk is dan beter dan ooit tegen het rivierwater van de Lek beschermd. Naar verwachting zijn de werkzaamheden medio 2009 klaar.

Het waterschap is in 2005 begonnen met de werkzaamheden. We maken de dijk hoger en sterker.  Omdat de zeespiegel in de toekomst blijft stijgen, de bodem nog altijd daalt en de rivier steeds meer water afvoert zijn we er niet met dijkversterking alleen. Om meer water te kunnen bergen worden ook de uiterwaarden op een aantal plaatsen langs het traject uitgegraven en daarna natuurlijk ingericht.

Praktisch

Toen het voormalige Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden de plannen voor dijkverbetering klaar had, bleek dat ook de uiterwaarden ten westen van Lexmond en nabij Everdingen uitgegraven moesten worden om de Lek meer ruimte te geven. Om de inwoners van het gebied niet twee keer op te zadelen met overlast van werkzaamheden, is gewacht tot beide klussen tegelijkertijd konden worden aangepakt. Praktisch ook, omdat de klei die vrijkomt bij de uitgraving meteen kon worden gebruikt bij de dijkverbetering.

Dijkversterking

De dijk was niet hoog en niet sterk genoeg. Daarom hebben we een nieuwe dijk aangelegd. Om de dijk stabiel te maken gebeurt het versterken in fases: steeds komt er een laagje bovenop. De uiteindelijke ophoging van de dijk varieert per locatie van 30 centimeter (bij Tienhoven) tot bijna anderhalve meter bij Lexmond. Al met al duurt het totale dijkversterkingstraject ruim vier jaar.

Uiterwaardeninrichting

Op twee plaatsen Hebben we de uiterwaarden uitgegraven. Daarna zijn ze natuurlijk ingericht. De uitgravingen vonden plaats in de uiterwaarden ten westen van Lexmond en in de Everdingenwaard. De herinrichting in de Everdingenwaard levert de grootste waterstandsdaling op. De andere lokatie leverde naast een waterstandsdaling ook bruikbare klei voor de dijkversterking. Er zijn twee fraaie nieuwe natuurgebieden ontstaan met moeras, geulen en nat grasland.

Overlast

De dijk blijft tijdens de werkzaamheden zo veel mogelijk toegankelijk. Toch kunnen we niet voorkomen dat de werkzaamheden overlast opleveren en op sommige trajecten afsluitingen voor doorgaand verkeer nodig zijn. Alle aan- en omwonenden informeren we met informatiebijeenkomsten en (nieuws)brieven.

Actuele situatie

Rond Lexmond zijn de versterkingswerkzaamheden nog niet voltooid. Het gaat om zo’n 2,5 kilometer dijk. Dit traject bevind zich nabij de haven van de watersportvereniging en in de uiterwaard ter hoogte van Komlekdijk.
We hebben hier helaas vertraging opgelopen, door problemen met  de ‘waterspanning’onder de dijk: Een dijk ophogen gebeurt in fases. We brengen elke keer een laagje aan. Steeds moet de dijk zich ‘zetten’ voor we een volgende laag kunnen opbrengen. Bij het ophogen komt er door het gewicht tijdelijk meer druk op het grondwater onder de dijk. Dit is een normaal verschijnsel. Maar de druk hield langer aan dan we hadden berekend. Het is dan niet verantwoord om verder op te hogen, omdat de dijk dan kan gaan verzakken. Ook bleek de dijk op een aantal plaatsen niet voldoende stabiel na ophoging.

In het najaar van 2008 maakten we de dijk tussen Kok Lexmond en woning Achthoven 18 weer stabiel, en kreeg de weg nieuw asfalt. In het voorjaar van 2009 gaan we verder met het stabiel maken van de dijk tussen woning Achthoven 18 en de haven van de watersportvereniging in Lexmond. Ook passen we dan de op- en afritten aan, aan de nieuwe dijk en graven we de oude dijk af. In dezelfde periode hogen we de dijk achter Komlekdijk verder op. Als dit klaar is is, asfalteren we voor de  zomer de weg op de resterende gedeelten inclusief de op- en afritten. Tot slot werken we de hele dijk op dit traject verder af en plaatsen we de afrasteringen. Onze inschatting blijft dat we het werk in juli 2009 kunnen opleveren.

Landschapsplan

Om de dijkverbetering uit te kunnen voeren rooiden we in 2005 en 2006 een groot aantal bomen en struiken op en langs de dijk. Vanzelfsprekend plaatsen we weer nieuwe bomen en struiken langs de dijk terug. Hiervoor heeft een landschapsarchitekt een speciaal plan gemaakt. Vanaf november 2008 tot maart 2009 planten we zo’n 1000 bomen en enkele honderden struiken. De landschapsarchitekt heeft gekozen voor veel streekeigen beplanting, zoals hoogstamfruitbomen in diverse appel- en perensoorten. We zijn met aanplanten begonnen in Tienhoven en werken richting Lexmond. Waar de dijk nog niet klaar is planten we de bomen en struiken in het najaar van 2009.

Openbare verlichting

Als de dijk klaar is plaatst de gemeente de nieuwe openbare verlichting. Daar waar volgend jaar nog gewerkt wordt plaatst de gemeente tijdelijk lichtmasten  bij de op- en afritten. Na het asfalteren van de dijk volgende zomer wordt de definitieve openbare verlichting geplaatst. Voor informatie over het verlichtingsplan kunt u contact opnemen met de gemeente Zederik

Informatiecentrum

Ook is er een informatiecentrum ingericht in het directieverblijf aan de Prinses Marijkeweg in Ameide-Sluis. Hier is de tentoonstelling ‘Hoe houden we het droog’ te zien. De tentoonstelling toont op een interactieve en beeldende manier wat er komt kijken bij dijkversterkingen. Via videoschermen, foto’s en presentatiepanelen krijgt u een introductie in het gevecht tegen het rivierwater, zowel in het heden als verleden. Daarnaast is er in de expositie aandacht voor de natuur en het behoud van het karakteristieke dijklandschap.

De tentoonstelling is geschikt voor jong en oud. Speciaal voor kinderen is in de tentoonstelling een speurtocht verwerkt zodat zij spelenderwijs van alles kunnen leren over rivieren en veilige dijken. Tevens heeft het waterschap voor de hoogste groepen van de basisschool een lesbrief ontwikkeld ter voorbereiding op een bezoek aan de tentoonstelling.

Openingstijden

De tentoonstelling is in elk geval te zien tot begin 2009 en is geopend op afspraak. U kunt hiervoor bellen met telefoonnummer: (0183) 60 01 19. De toegang is gratis.

Meer informatie: Huub Verlouw, tel (0344) 64 94 38, email: h.verlouw@wsrl.nl.

Gebruik documenten in PDF-formaat op deze pagina

Documenten in PDF-formaat kunt u vanaf het scherm lezen en opslaan. Gebruik hiervoor de Acrobat Reader (link opent in een nieuw scherm).