Afvalwater wordt tegenwoordig steeds meer gezien als een belangrijke bron van energie en grondstoffen. Alle waterschappen in Nederland hebben deze duurzame ontwikkeling ondergebracht in de netwerkorganisatie Energie- en Grondstoffenfabriek.

Het waterschap is in september 2019 gestart het bouwen van de Energiefabriek op het terrein van de rwzi Sleeuwijk. De Energiefabriek bestaat uit een slibvergistingsinstallatie die biogas opwekt. Dit biogas zal worden opgewerkt tot aardgas kwaliteit waarna het aan het bestaande gasnet, van Enexis, kan worden geleverd. Naast het opwekken van energie draagt een Energiefabriek bij aan de noodzaak om zo min mogelijk afvalstoffen te produceren. Door rioolslib te vergisten neemt het volume van het rioolslib met ongeveer de helft af. De Energiefabriek in Sleeuwijk levert een belangrijke bijdrage aan de doelstelling van het waterschap om in 2030 energieneutraal te zijn en in 2020 40% van de energie die zij gebruikt, duurzaam op te wekken.

Ontwerp en bouw energiefabriek

Het ontwerp van de Energiefabriek is afgerond en de uitvoering is opgestart. Inmiddels zijn ook alle benodigde vergunningen verleend voor het bevoegd gezag (Provincie Noord-Brabant). Bij het ontwerp is nadrukkelijk rekening gehouden met de wensen vanuit de omgeving. De gehele installatie blijft binnen een hoogte van 7,5 meter en binnen een bebouwingsoppervlak van 1.500 m2. Er wordt een bewezen technologie toegepast waarbij de temperatuur van de slibvergisting niet boven de 37 graden uitkomt. Hierdoor blijft de veiligheid gewaarborgd.

Het ligt in de planning om de Energiefabriek medio 2020 gereed te hebben.

Inmiddels is de bouw in vollegang, alle betonconstructies en gebouwen staan, de aannemer is de komende periode bezig met het afbouwen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het aanbrengen van installaties (o.a. pompen en de vergistingsinstallatie) en het afwerken van de gebouwen. 

Om invulling te geven aan de landschappelijke inpassing van de Energiefabriek is een bestaande A-watergang opnieuw ingericht met natuurvriendelijke oevers en is er een nieuwe watergang gegraven. Natuurvriendelijke oevers dragen bij aan de waterberging en aan de ecologische landschapswaarden in de regio. 

Slibtransport voor de regio

Met de realisatie van de Energiefabriek zal niet alleen slib van de rioolwaterzuivering Sleeuwijk worden vergist, maar ook slib van andere zuiveringen in de regio. Dit betekent een toename van de hoeveelheid vrachtverkeer van en naar Sleeuwijk, maar passend binnen de huidige vergunde kaders. Waterschap Rivierenland wil dit transport via een goede en veilige aan- en afvoerroute laten plaats vinden, waarbij de overlast tot de omgeving beperkt wordt. Daarom zijn er een aantal maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Om het aantal transportbewegingen van de andere zuiveringen in de regio te beperken wordt het rioolslib op locatie ingedikt, hierdoor zijn er minder vrachtwagens nodig. 

In samenspraak met de omgeving en de gemeente Altena is de voorkeur uitgesproken om een nieuwe ontsluitingsweg te realiseren vanaf de rotonde bij De Tol richting de rioolwaterzuivering Sleeuwijk. De besluitvorming voor deze nieuwe ontsluitingsweg laat op zich wachten door de gemeentelijke fusie en de plannen van Rijkswaterstaat om de A27 te verbreden. Er vindt nog nader onderzoek plaats op onder andere de rotonde, de planologische procedure en noodzakelijke voorbelasting.

Gezien de noodzaak om de Energiefabriek eind 2020 operationeel te hebben is de keuze gemaakt om de slibtransporten tijdelijk te verspreiden over de huidige wegen. Er is een verkeerskundig onderzoek uitgevoerd voor het slibtransport over deze bestaande wegen. Hieruit zijn een tweetal routes gekozen die beide passen binnen de vergunde kaders.

Daarbij zijn er nog aanvullende maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren, onder andere door passeerstroken aan te leggen. Door toepassing van een aan- en een afvoerroute wordt de veiligheid van de fietsers vergroot. Het aantal transportbewegingen naar de zuivering blijft binnen de vergunde waarde van maximaal 25 vrachtwagens per werkdag. 

De twee routes die ingezet kunnen worden voorafgaand aan de nieuw ontsluitingsweg