Agrariërs in heel Brabant konden deelnemen aan de actie ‘Bezem door de middelenkast’ in het voor- en het najaar van 2020. 1.259 agrariërs hebben hiervan gebruik gemaakt, om oude en niet meer toegelaten gewasbeschermingsmiddelen op te ruimen. In totaal is 36.768 kg aan restanten afgevoerd. De Brabantse bezemactie is hiermee de grootste ooit qua aantallen deelnemers en qua kilo’s. De Schoon Water partners hebben CLM gevraagd deze actie te coördineren. Adviseurs van de gewasbeschermingsmiddelenhandel hebben de middelenkasten gecontroleerd en gemeentelijke milieustraten hebben de restanten ingenomen.


Waarom de ‘Bezemactie’?
In de praktijk blijkt dat in sommige middelenkasten niet toegelaten of verouderde gewasbeschermingsmiddelen staan. Middelen zijn bijvoorbeeld een keer bevroren geweest of zijn een paar jaar oud, of telers twijfelen of het middel nog voldoende werkzaam is. De afvoer daarvan is niet goed geregeld en gebruik of lekkage van verouderde of niet toegelaten middelen kan zorgen voor een flinke milieubelasting van het oppervlakte- en grondwater.

De Schoon Water Partners: provincie Noord-Brabant, Brabant Water, de waterschappen Aa en Maas, Brabantse Delta, De Dommel, Rivierenland, RIWA Maas, de ZLTO en Cumela hebben in het verleden bezemacties per sector gedaan, bijvoorbeeld in de boomteelt rondom Zundert of in de aardbeienteelt. Dit keer is voor alle agrariërs in heel Brabant de actie uitgevoerd.

Deelnemers
Vooral akkerbouwers (226) hebben meegedaan aan de bezemactie, gevolgd door veehouders (154). Akkerbouwers zijn verantwoordelijk voor 23% (8.532 kg) van de totale hoeveelheid afgevoerde middelen, gevolgd door boomtelers. Bij boomtelers werd 7% ofwel 2.751 kg aan middelen ingezameld. De boomtelers zijn tevens goed voor de grootste hoeveelheid afgevoerde middelen per deelnemer. Gemiddeld werd per deelnemende boomteler 74 kg aan middelen afgevoerd.

Altena
In Altena hebben 55 agrariërs meegedaan aan de actie. Bij deze deelnemers is in totaal 1.368 kg aan oude gewasbeschermingsmiddelen ingezameld. Dat is gemiddeld 25 kg per deelnemer. De hoeveelheid die in Altena is ingezameld is 4% van de totale hoeveelheid ingezamelde middelen in heel Brabant.

Afvoer middelen verbeteren
Land- en tuinbouwbedrijven gaan steeds bewuster en zorgvuldiger om met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ondernemers investeren in drift-reducerende spuittechnieken, waterzuiveringsinstallaties en niet-chemische bestrijding van ziekten en plagen. Afvoer van restanten gewas-beschermingsmiddelen die niet meer toegelaten en/of verouderd zijn, is echter lastig door het ontbreken van goede inzamelpunten. Hierdoor blijven deze middelen vaak in de kast staan en is er een potentieel risico dat deze chemische stoffen in het oppervlaktewater en grondwater terechtkomen.

Deelnemers waarderen de bezemactie en geven aan dat de actie in een behoefte voorziet. Het is goed als regelmatig de middelenkast opgeschoond wordt. Uit de vele ‘Bezemacties’ die CLM organiseert, volgt dat het wenselijk is dat de inzameling en afvoer van niet meer toegelaten en verouderde gewasbeschermingsmiddelen in Nederland wordt verbeterd.