Na de beroemde molens van Kinderdijk verwacht Waterschap Rivierenland deze zomer in haar werkgebied een nieuw Werelderfgoed dat alles te maken heeft met water: de Hollandse Waterlinies. Tal van militaire waterwerken vervullen nog altijd een rol in ons waterbeheer. In september belichten we deze objecten, vanaf vandaag start een campagne.

De Hollandse Waterlinies zijn de Stelling van Amsterdam (al UNESCO Werelderfgoed sinds 1996) en de Nieuwe Hollandse Waterlinie (genomineerd). Een 200 km lang open landschap vol ingenieuze waterwerken en robuuste forten. Vandaag start een campagne om de linies te promoten. In de Ode aan de Hollandse Waterlinies werken waterschappen samen met andere overheden, culturele en toeristische partners.

Water als bondgenoot

De Hollandse Waterlinies zijn uniek erfgoed van wereldformaat. De Nederlandse kennis van waterbeheer lag ten grondslag aan de linies. Ook nu nog is het een ingenieus systeem van sluizen, dijken en kanalen, aangelegd om grote stukken land onder water te zetten en het westen van Nederland zo te beschermen tegen vijandige legers. Zo werd water een bondgenoot. In de toekomst kan dit briljante watermanagementsysteem een rol spelen bij klimaatverandering en andere ruimtelijke uitdagingen.

Henk Driessen bij het Inundatiekanaal in Tiel.
Henk Driessen: "Het Inundatiekanaal is militair erfgoed, dat in de stad Tiel nog altijd van belang is als groen-blauwe zone en voor de waterhuishouding."

Henk Driessen, heemraad bij Waterschap Rivierenland: “Ik breng een Ode aan de Hollandse Waterlinies, onderdeel van het nationaal themajaar Ode aan het Landschap. Ik ben trots op dit door de mens gevormde landschap vol geheimen en verhalen! In Tiel is het Inundatiekanaal zo’n plek; het bracht water van de Waal via de Linge naar de linies. Militair erfgoed, dat in de stad nog altijd van belang is als groen-blauwe zone en voor de waterhuishouding.”

Diefdijk en inundaties

In tijden van oorlog werden delen van de Bommelerwaard, Tielerwaard, Culemborgerwaard en het Land van Altena onder water gezet. Tussen de Lek en de Biesbosch beheert Waterschap Rivierenland vele objecten en dijken die onderdeel zijn van de waterlinie. Opvallende voorbeelden zijn Fort Everdingen waar de Lekdijk en de Diefdijk samen komen, de historische waaiersluizen in de Linge bij Fort Asperen, de poorten in Gorinchem en Woudrichem – vestingen die onderdeel zijn van de rivierdijken.

De waaiersluizen in de Linge bij Asperen, bij een eerdere oefening.

 

Loevesteinsepoort in Woudrichem, bij een eerdere oefening.
De Loevesteinsepoort in de vesting Woudrichem, bij een eerdere oefening.

De Linies Sluiten

Het zijn precies deze objecten die in september te bezoeken zijn in het evenement De Linies Sluiten; tussen Edam en Woudrichem gaan sluizen en poorten dicht, uitgelicht met een cultureel programma. Andere onderdelen van de Ode aan de Hollandse Waterlinies zijn een Forten Safari, Fietstour, wandeltochten, het Fortenfestival, culturele en culinaire ontmoetingen.

De Hollandse Waterlinie en het deel dat Waterschap Rivierenland beheert.
De Hollandse Waterlinies en het gebied waar Waterschap Rivierenland objecten beheert.