Zeven gemalen van Waterschap Rivierenland worden sinds kort volledig geautomatiseerd en centraal aangestuurd. Daardoor kan de afvalwaterzuivering bij Haaften optimaal haar werk doen, 24 uur per dag, bij nat én droog weer. Bij gebleken succes kan er worden opgeschaald naar ongeveer 192 gemalen en 30 zuiveringen van het waterschap. Het hoofddoel is een gelijkmatige aanvoer naar de zuivering zodat  deze optimaal kan presteren tegen zo laag mogelijke kosten. Aquasuite van Royal HaskoningDHV verzorgt de centrale digitale aansturing.

Waterschap Rivierenland beheert een groot gebied, van de Duitse grens tot de Biesbosch. André de Keijzer, teamleider Bedrijfsvoering Technische Installaties van het waterschap: ‘Het gaat ons om een stabiele aanvoer, in kwantiteit en kwaliteit. Die zorgt voor het beste zuiveringsproces. Ook verwachten we met Aquasuite een lager energieverbruik en minder onderhoud. Vergelijk het maar met een auto: als die steeds moet remmen en optrekken, in wisselende omstandigheden, dan is het verbruik hoger en heeft de auto meer te lijden dan op een rustige buitenweg.’

Besparingen
Melchior Schenk, Business Development Director Aquasuite bij Royal HaskoningDHV: ‘Aquasuite is een operationele digital twin, een virtuele operator die continu data verzamelt en analyseert over de prestaties van de transportleidingen en dat koppelt aan weersvoorspellingen. Op basis daarvan kunnen we de gemalen 24/7 nauwkeurig aansturen en op elkaar afstemmen om de aanvoer zo regelmatig mogelijk te maken. Uniek is dat tijdens de pilot voor het eerst modules voor zowel regenweeraanvoer als droogweeraanvoer worden ingezet. We verwachten een energiebesparing van 5 tot 10 procent op de gemalen. Daarnaast verwachten we een extra energiebesparing omdat de afvalwaterzuivering dankzij de gelijkmatige aanvoer efficiënter kan draaien.’

Rioolstelsel als buffer
Wezenlijk onderdeel van de centrale aansturing is daarnaast een verantwoorde buffering in het gemeentelijke rioleringsstelsel. Jos Brok, adviseur Riolering en Water bij de gemeente West Betuwe: ‘Een betere sturing en een efficiëntere benutting van de capaciteit is ook in ons belang. We willen natuurlijk graag dat er bij hevige regenval zo weinig mogelijk problemen ontstaan, zoals water op straat en overstorten, en dus zo min mogelijk overlast voor onze burgers. Daarbij spelen ook de effecten van bezinking in de gemeentelijke riolering, en hiermee de kans op verstoppingen en meer reinigingskosten.' 

André de Keijzer: ‘We willen met de pilot aantonen dat we dankzij de centrale aansturing meteen kunnen ingrijpen waar de nood het hoogst is. In de toekomst is het denkbaar dat de gemeentelijke rioleringssystemen niet alleen als buffer dienen, maar ook kunnen worden opgenomen in de centrale besturing, vanuit de gedachten ‘samen door één buis’ binnen de waterketen. Daarom is het zo waardevol dat de gemeente West Betuwe actief deelneemt aan de pilot.’

Jos Brok: ’Als de pilot ten aanzien van zowel de stabiele aanvoer als de verantwoorde buffering succesvol is, ontstaat er draagvlak. Van daaruit is het denkbaar om te bespreken hoe we onderhoud en beheer samen goed kunnen organiseren en optimaliseren, via centrale aansturing.’ 

Innovatie de praktijk
De samenwerking bevalt goed, zegt André de Keijzer: ‘Royal HaskoningDHV heeft heel veel kennis, zit dicht op de markt en kan ons dus goed ondersteunen in onze digitale transformatie.’ En andersom werkt het ook, benadrukt Melchior Schenk: ‘Het is voor ons essentieel om met het Waterschap Rivierenland als ’launching customer’ samen te werken. Zo kunnen onze innovaties zich in de praktijk bewijzen, met 140 jaar domeinkennis gekoppeld aan softwareontwikkeling en data science.’  

De pilot in Haaften duurt tot het eind van het jaar en overspant dus verschillende seizoenen. Daarna beslist het waterschap over opschaling in het werkgebied. Als het waterschap kiest voor integrale centrale aansturing, dan is dat voor het eerst op deze schaal in Nederland.

Staand: André de Keijzer, Teamleider Bedrijfsvoering Technische Installaties, achter de computer: Arno Treffers , IRK-operator Waterketen
Staand: André de Keijzer, Teamleider Bedrijfsvoering Technische Installaties, achter de computer: Arno Treffers , IRK-operator Waterketen