Boek: crisisbeheersing en het waterschap, het blijft mensenwerk
Hoe zeer crisisbeheersing ook veranderde in twintig jaar, het is en blijft mensenwerk. Dat schrijft Eef Janssen in zijn boek ‘Crisis in water gespiegeld – twee decennia crisisbeheersing bij een waterschap’. Na zijn afscheid geeft Janssen zijn professionele kijk op het veranderende vak. Waterschap Rivierenland geeft het boek uit.
Janssen (1958) is van huis uit agoog en geeft in het boek een helder thematisch inzicht in het werk van het waterschap. Hij beschrijft de taken en de crises op een persoonlijke en toegankelijke manier. Hij schetst hoe een waterschap een bijzondere overheid is. Welke wereld schuil gaat achter dijken, sloten en riool. En hoe Janssen in 2003 begon als enige crisisbeheerser van een gloednieuw gefuseerde organisatie. In de jaren die volgden, bouwde Janssen aan een professioneel beleid en kader, dat zich goed voorbereidde op risico’s en snel leerde van incidenten.
Dijken, sloten en riool: verschillende uitdagingen
Het forse hoogwater van 2011 en het unieke zomerse hoogwater van 2021 vertellen over dijken onder druk. Hoe het klimaat de uitersten van sloten en gemalen vraagt, zag Janssen aan de droge zomers van 2003 en 2018. En aan de hoosbuien die in 2014 en 2015 tweemaal hetzelfde gebied troffen. Bovendien komen in het water ook steeds meer vervuilende stoffen, zoals PFAS en staalslakken.
Het kan ook gewoon tegen zitten zoals met de kapotte stuw van Grave in 2016, met gevolgen voor peilbeheer. In het riool zijn crises al snel van technische aard: gebroken leidingen zorgen voor overlast en hoofdbrekens. Soms is het de organisatie van het waterschap zelf die onder druk staat. Zoals bij de stroomstoring van 2007, door een militaire helikopter die een hoogspanningskabel raakte. Of de vloeren in het hoofdgebouw, die niet meer vertrouwd werden. De coronacrisis leidde tot een enorme omslag in digitaal werken.
Snelle verandering in weer, online en meningen
Janssen schetst drie belangrijke ontwikkelingen die de crisisbeheersing de komende jaren zullen bezig houden. Klimaatverandering stelt het waterschap voor steeds grotere extremen in het weer. En het weer bepaalt het werk. Daarnaast is de snelle digitalisering van belang: als kans en als bedreiging. Tenslotte ziet Janssen dat polarisatie steeds vaker leidt tot dreiging of intimidatie.
Gratis aan te vragen
Het boek bevat veel beeldmateriaal van crisissituaties en van het landschap waarin het waterschap werkt. Het boek is vormgegeven door DeIndruk en gedrukt door Damen drukkers. Het boek ‘Crisis in water gespiegeld’ is, zo lang de voorraad strekt, gratis verkrijgbaar bij Waterschap Rivierenland.
