Waterbericht: water vasthouden waar het kan, afvoeren waar dat moet
Afgelopen week stonden de rivieren hoog en ontstond er op veel plekken kwel. Dat water konden we overal goed afvoeren. De komende weken blijft het nagenoeg droog: de rivierstanden dalen en het grondwater zakt mee. Omdat het voorjaar eraan komt – met de eerste watervraag en toenemende verdamping – staat het peilbeheer nu in het teken van maatwerk per gebied. Waar het kan verhogen we de peilen van winterpeil richting zomerpeil en houden we water vast. In de (nog) natte gebieden doen we dat bewust níet.
Foto: een natte Weurtse plaat
Toestand van het watersysteem
Vorige week vulden de uiterwaarden zich door hoge rivierstanden en kregen de dijken natte “tenen”. Daardoor ontstond ook kwel: water dat onder de dijk door wordt gedrukt en in het gebied weer omhoogkomt. Dit zorgde lokaal voor natte situaties, maar zonder problemen. Dankzij de beperkte neerslag konden we dit water overal goed afvoeren.
Op veel plekken staan we nog op winterpeil of iets daarboven. In enkele gebieden zetten we al een stapje richting zomerpeil, om met het oog op het voorjaar het (kwel)water vast te houden. In de Alblasserwaard staan sommige peilen al op zomerpeil om de veenbodem vochtig te houden. Zo voorkomen we dat de bodem zakt en blijft het gebied stabiel. Met het droge weer in het vooruitzicht is dit een passende keuze.
De grondwaterstanden zijn door de eerdere kweldruk nog wat gestegen en liggen rond normaal voor deze periode. We verwachten dat ze weer gaan zakken. Hoe snel, verschilt per plek, bodemsoort en afstand tot de rivier.
Weer en rivier
De komende week is het zonnig en zacht, met temperaturen tussen 15 en 18 graden. Ook daarna blijft het vaak droog en zacht; pas op langere termijn is er een kleine kans op regen. Ook in de stroomgebieden van de grote rivieren worden geen grote neerslaghoeveelheden verwacht:
- Rijn: de waterstand daalt heel snel richting 11 meter boven NAP en waarschijnlijk naar 9,5 meter boven NAP begin volgende week.
- Maas: de afvoer daalt ook snel richting 500 m³ per seconde en kan dit weekend rond 300 m³ per seconde uitkomen.
Peilbeheer deze week
Het blijft droog en de rivieren en grondwaterstanden dalen. Met de lente in aantocht verwachten we binnen enkele weken de eerste watervragen van agrariërs en fruittelers, terwijl de verdamping gaat toenemen. Het wordt dan droger in het watersysteem. Nu er nog kwelwater binnenkomt, kunnen we in sommige gebieden extra water vasthouden. Daar zijn de peilen al iets verhoogd. Dat doen we vooral bij automatische stuwen, omdat we die snel kunnen aanpassen.
Tegelijkertijd is het nog winter en houden we rekening met nieuwe afvoergolven vanuit de rivieren. Daarom verhogen we in natte of kwetsbare gebieden de peilen níet. Wat nodig is, verschilt dus echt per gebied: vasthouden waar het kan, afvoeren waar dat moet.
Wat jij kunt doen: ga voor een Watervanger!
Net als wij water vasthouden waar het kan, kun jij dat ook. Kies voor een Watervanger in je tuin: vang regenwater op, kies voor groen in plaats van tegels en laat water de bodem in zakken. Kleine stappen helpen al.
