Waterschap roept glastuinbouw op tot resultaten in waterkwaliteit
Waterschap Rivierenland constateerde in 2025 in het glastuinbouwgebied in de Bommelerwaard de meeste normoverschrijdingen met bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater. Dat blijkt uit de rapportage van het waterschap over haar agrarisch meetnet in deze regio. Samen met de sector wil het waterschap vervuiling van het water tegengaan.
In het rivierengebied zijn teelten waarbij middelen worden gebruikt tegen bijvoorbeeld schimmels, plaaginsecten en onkruid. Voor een goede waterkwaliteit gelden strenge normen aan de mate waarin middelen mogen voorkomen in water. Na enkele jaren waarin de boomteelt het hoogste aandeel had in overschrijdingen, was dat in 2025 de glastuinbouw. In akkerbouw en fruitteelt zijn de overschrijdingen zeer beperkt.
Dat blijkt uit de resultaten van het agrarisch meetnet van Waterschap Rivierenland. Met dit agrarisch meetnet onderzoekt het waterschap de impact van landbouw op de waterkwaliteit. Sinds de waarschuwing aan de boomteelt in de regio Neder-Betuwe eind 2024 zien we een forse afname. “Een mooi resultaat, dat toont hoe de sector de handschoen oppakte. Deze positieve ontwikkeling willen we doorzetten”, zegt heemraad Esther Groenenberg. Bij de glastuinbouw in de Bommelerwaard blijft zo’n verbetering nog uit, ondanks de ingebruikname van een gezamenlijk ‘tuinbouwriool’ in 2021. Op dat speciale riool zijn 50 glastuinbouwbedrijven aangesloten, om te voorkomen dat middelen uit kassen in de sloot komen.
Een mooi resultaat, dat toont hoe de sector de handschoen oppakte. Deze positieve ontwikkeling willen we doorzetten.
Samenwerken met de sector is effectief
Groenenberg roept de glastuinbouw op om nog intensiever met het waterschap te werken aan verbetering. “Het tuinbouwriool ontslaat niemand van goed gedrag. De sector wil het goed doen, daar ben ik van overtuigd. Nu komt het aan op resultaat.” Het waterschap adviseert bedrijven over middelengebruik, over het vermijden van lekkages en overtredingen. Het waterschap monitort de waterkwaliteit en handhaaft waar nodig. Nieuw is een risicogestuurde aanpak: als metingen wijzen op een significante lozing van middelen, treedt het waterschap snel op met extra bemonstering en handhaving. “Als de sector met ons samenwerkt, kunnen we snel resultaten boeken”, zegt Groenenberg.
Dit najaar overzicht in dashboard
De metingen die ten grondslag liggen aan de risicogestuurde aanpak, zijn vanaf dit najaar te volgen in een dashboard normoverschrijdingen. Daarin zal te zien zijn welke stoffen worden aangetroffen, in welke concentraties en of er normen worden overschreden. Het waterschap past ook nieuwe technieken toe, zoals e-DNA. Ook via watermonsters, drones en warmtebeelden wil het waterschap vaststellen bij welke teelten een normoverschrijding plaatsvindt.
Landelijk convenant in de maak
De risicogestuurde aanpak van Waterschap Rivierenland sluit aan op het landelijke convenant gewasbeschermingsmiddelen, een initiatief van het Rijk dat samen met overheden, sectorpartijen en maatschappelijke organisaties wordt uitgewerkt. De Unie van Waterschappen is één van de deelnemende partijen. Maatregelen en afspraken worden per sector nader ingevuld, doel is om deze deelconvenanten eind 2026 af te sluiten. Alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen maatregelen effectief worden vormgegeven en uitgevoerd. Voor de waterschappen staat vast dat er meer nodig is om de waterkwaliteit daadwerkelijk op orde te brengen. Waterschappen blijven zich ook inzetten voor verbetering op andere fronten, zoals medicijnresten en nutriënten. Bronaanpak blijft daarbij altijd het uitgangspunt: voorkomen is effectiever dan achteraf herstellen.