Dijkversterking Sprok-Sterreschans-Heteren

De dijk voldoet niet aan de landelijke veiligheidsnormen die sinds 1 januari 2017 gelden. Deze normen zijn gebaseerd op risico's voor mensen, economie en infrastructuur achter de dijk.

Het Rijk heeft vastgesteld dat alle primaire waterkeringen in Nederland uiterlijk in 2050 aan deze normen moeten voldoen. De kans op een overstroming mag daarbij niet groter zijn dan 1 keer per 10.000 jaar op locaties met de hoogste veiligheidsopgave.

De dijk is op dit moment veilig, maar voldoet op onderdelen niet aan de normen voor de toekomst. Daarom is versterking nodig.

Meer weten over dijkversterkingen? Kijk dan eens op www.allesoverdijken.nl.
 

Alle dijken worden minimaal eens per twaalf jaar getoetst. Daarbij wordt gekeken naar de kans op overstroming én de gevolgen daarvan voor bewoners, bedrijven en infrastructuur.

Dijken die niet voldoen aan de wettelijke normen worden opgenomen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). De dijken met de grootste veiligheidsopgave worden als eerste aangepakt.
 

Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een samenwerking van waterschappen en Rijkswaterstaat. Binnen dit programma worden tot 2050 ruim 1.400 kilometer dijken versterkt om Nederland ook in de toekomst veilig te houden tegen hoogwater.

Er zijn in verleden rivierverruimende maatregelen genomen in het kader van ‘Ruimte voor de Rivier’, zoals bij Nijmegen. Destijds is gecommuniceerd dat door deze maatregelen geen dijkversterking meer nodig zou zijn bij ons. Hoe zit dat?

Rivierverruimende maatregelen rond Nijmegen zijn uitgevoerd als Ruimte voor de Rivier 1.0 projecten. Dit project was bedoeld om méér waterafvoer tijdens hoogwaterperiodes te creëren. Hiermee werd inderdaad voorkomen dat dijken
opgehoogd moesten worden. Gerekend met de kennis en norm die toen geldend was.
Door de invoering van de nieuwe veiligheidsnorm in 2017 zijn dijken opnieuw beoordeeld op basis van risico’s in plaats van alleen overstromingskansen. Omdat de gevolgen van een dijkdoorbraak door bevolkingsgroei, economische ontwikkeling en klimaatverandering groter zijn geworden, voldoen sommige bestaande dijken niet
meer aan deze strengere eisen en moeten zij alsnog worden versterkt.

Ruimte voor de Rivier 2.0 (RvdR2.0) is een nationaal programma van het Rijk voor het Nederlandse deel van de Rijn(takken) en de Maas. Het Rijk onderzoekt binnen dit programma welke maatregelen nodig zijn om het rivierengebied ook in de toekomst veilig, leefbaar en klimaatbestendig te houden.

Binnen Ruimte voor de Rivier 2.0 wordt gekeken naar maatregelen voor de rivierbodem en naar extra ruimte die mogelijk nodig is om rivieren in de toekomst te verruimen. Zo kan Nederland beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering, zoals extreem hoogwater, langdurige droogte en lage waterstanden.

Waterschap Rivierenland levert binnen het programma kennis en expertise in wanneer de plannen raken aan haar wettelijke taken. Het gaat daarbij onder meer om waterveiligheid, de gevolgen voor primaire waterkeringen en de bescherming van het regionale watersysteem.

Meer informatie is te vinden op de website van Ruimte voor de Rivier 2.0: www.ruimtevoorderivier.nl.

Wat betekent dit voor de omgeving?

De mogelijke gevolgen van maatregelen binnen Ruimte voor de Rivier 2.0 worden door het Rijk gecommuniceerd via de website van het programma: Ruimte voor de Rivier 2.0. 

Waterschap Rivierenland houdt bij de voorbereiding en uitvoering van dijkversterkingsprojecten rekening met toekomstige ontwikkelingen vanuit Ruimte voor de Rivier 2.0. Zo voorkomen we dat maatregelen elkaar in de weg zitten en houden we toekomstige keuzes zoveel mogelijk open.

Wie neemt de besluiten?

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besluit over Ruimte voor de Rivier 2.0. Het bestuur van Waterschap Rivierenland besluit over de dijkversterking.

Wat als Ruimte voor de Rivier 2.0 later andere keuzes maakt?

Bij het ontwerp van de dijk houden we rekening met verschillende mogelijke ontwikkelingen in de toekomst. Zo voorkomen we zoveel mogelijk dat keuzes die we nu maken, toekomstige maatregelen voor de rivier in de weg staan.

Om een dijkversterking goed voor te bereiden voeren we verschillende onderzoeken uit, zoals bodemonderzoek, grondboringen, sonderingen en natuuronderzoeken. Daarbij maken we gebruik van bestaande informatie én verzamelen we nieuwe gegevens in het veld, bijvoorbeeld met boringen en sonderingen.

Wat voor onderzoeken dit kunnen zijn vindt u in onze brochure conditionerende onderzoeken.

Er zijn grondboringen en sonderingen uitgevoerd. De resultaten zijn gebruikt om, met behulp van modellen, de sterkte van de dijk te berekenen en vervolgens aan de normen te toetsen.

Die blijven in elk geval tot de dijkversterking staan en waarschijnlijk ook daarna wel. De informatie die hieruit komt is nuttig. De waterspanningsmeters geven informatie over hoogwater. Hoe langer deze blijven staan, hoe meer informatie dit geeft.

De ‘redeneerlijn’ is een basis voorkeursvolgorde die het waterschap bij al zijn dijkversterkingen toepast. Er is onder andere een basisvoorkeur voor oplossingen met grond (boven constructieve oplossingen, zoals een damwand) en een voorkeur voor oplossingen binnendijks (boven buitendijks). 

Bij het bepalen van een oplossing wordt heel goed gekeken naar voor- en nadelen van een oplossing op de specifieke/lokale situatie (bijvoorbeeld effect op bestaande functies, duurzaamheid, betaalbaarheid). Als een grondoplossing veel nadelen heeft en/of een andere oplossing, bijvoorbeeld een oplossing met een constructie (zoals een damwand) juist veel voordelen, dan kan de keuze voor een oplossing met een constructie worden genomen. Bij vergelijkbare effecten kiezen we in dit voorbeeld in principe voor een oplossing in grond.  

De kaart die we hebben gepresenteerd geeft de huidige veiligheidsopgave weer op basis van de huidige normen en inzichten. Er is een mogelijkheid dat deze kaart in een latere fase wijzigt als gevolg van nieuwe data uit onderzoeken die nog plaats gaan vinden.

Daar wordt in de afwegingen van de alternatieven zeker aandacht aan besteed. Het is een van de zaken waar we naar kijken bij de ‘scores’ van de alternatieven.

Zie ook Dijkbeheer en biodiversiteit | Waterschap Rivierenland

Dit kan bij de stap naar ‘Kansrijke alternatieven’. Dan weten we in grote lijnen hoeveel ruimte er voor elk alternatief nodig is (ruimtebeslag). 

Als we de dijk buitenwaarts (richting de rivier) willen versterken, gaat dat ten koste van de ruimte van de rivier. Dit moeten we dus compenseren. Zodat er per saldo geen effect optreedt op de (hoog)waterstanden.  

Ja. Per ontwerpvak worden de alternatieven afgewogen en wordt een keuze gemaakt. Ook wordt gekeken naar hoe keuzes per vak over het gehele dijktraject uitpakken. 

Ja zeker. Wij noemen dit dierlijke graverij. We gaan samen met de beheerorganisatie van het waterschap kijken wat we in het ontwerp kunnen doen om dit probleem te voorkomen door bijvoorbeeld het voor bevers minder aantrekkelijk te maken om in de dijk te graven. 

De kosten voor de bestrijding worden betaald uit de waterschapsbelasting.

Dit is voor iedere locatie anders. Daarom adviseren wij u eerst contact met onze omgevingsmanagers op te nemen. Samen met u kunnen we dan bepalen welke plannen al kunnen worden uitgevoerd en welke beter nog even kunnen wachten totdat de dijkversterking uitgevoerd.

Dit is voor iedere locatie anders. Daarom adviseren wij u eerst contact met onze omgevingsmanagers op te nemen. Zij kunnen u de stand van zaken over de dijkversterking rondom uw (toekomstige) woning en de planning van de werkzaamheden uitleggen.

In de volgende fase van het project (de planuitwerkingsfase) kijken we hoe we de dijk precies gaan versterken en kunnen we ook de risico’s voor de woningen langs de dijk laten bepalen. Dit verschilt per pand of gebouw. Passend bij het bepaalde risico wordt een plan voor monitoring en schadebeperkende maatregelen opgesteld.
Hierover volgt in de planuitwerkingsfase meer informatie. U kunt al wel de pagina over schadebeleid bekijken. Hier vindt u ook een folder over schade en een animatie.