Er komt een nieuw gemaal in Hardinxveld-Giessendam ten oosten van de bebouwde kom. Om het water daar te krijgen, zal een nieuw boezemkanaal aangelegd moeten worden tussen de Giessen en de Beneden Merwede. Naar verwachting kan het nieuwe gemaal vanaf 2029 in gebruik worden genomen.

De afgelopen jaren zijn de locaties Groot-Ammers-Sluis, Groot-Ammers West/Opperstok en Hardinxveld-Giessendam uitgebreid onderzocht. Het besluit voor de locatie Hardinxveld is in de eerste helft van 2021 genomen. Het nieuwe gemaal zal ten oosten van de bebouwde kom worden gerealiseerd. 

Aanleiding voor het project nieuw gemaal en boezemkanaal Hardinxveld

Het eeuwenoude hoofdwatersysteem in de Alblasserwaard zit aan zijn grenzen. Het lukt niet meer om de peilen op dit boezemstelsel met de twee gemalen in Kinderdijk te beheersen. Ook zijn grote delen van de boezemkades niet meer sterk en/of hoog genoeg. In tijden van droogte wordt bij Elshout-Kinderdijk het water uit de Lek in gelaten. Door de lage rivierstanden in de zomer en zeespiegelstijging dringt het zoute zeewater verder de rivier op, landinwaarts. Dat zilte water is niet goed voor de landbouw en natuur.

Door klimaatverandering nemen deze problemen in de toekomst verder toe. Door de toename van neerslag en piekbuien zijn de mogelijkheden om water af te voeren onvoldoende. Daarnaast neemt door toenemende droogte in de zomer de vraag naar water toe. Daarbij neemt de kans toe dat zilt water uit de Lek bij Kinderdijk ingelaten moet worden. Door een nieuw gemaal in Hardinxveld te bouwen, hoeft niet al het water via Kinderdijk te worden af- en aangevoerd. Hierdoor is het waterpeil op de boezems beter te beheersen en hoeven minder kades te worden verbeterd. In de Nota Voorkeursalternatief staat de onderbouwing van de keuze om een nieuw gemaal ten noorden van de Kanaaldijk Noord in Hardinxveld-Giessendam te bouwen met bijbehorend boezemkanaal tussen de Giessen en de Beneden Merwede.

De locatie van het nieuwe gemaal

In de verkenningsfase zijn twee hoofdalternatieven uitgewerkt:

  • Een ‘kort’ alternatief met een nieuw gemaalgebouw nabij het Kolffgemaal met perskokers en een uitstroom op de Beneden-Merwede. Hierbij is het gemaal als het ware in/tegen de Rivierdijk geschoven. Hierdoor blijft een groene ruimte tussen het Kolffgemaal en Brugwachterswoning behouden. Tussen de nieuwe boezem en het Kanaal van Steenenhoek zal een constructie worden geplaatst. Voor de Kanaaldijk Noord zal een brug over de nieuwe boezem worden geplaatst.
  • Een ‘lang’ alternatief met een nieuw gemaalgebouw ten noorden van de Kanaaldijk Noord lange perskokers door het Kanaal van Steenenhoek en een uitstroom op de Beneden-Merwede. Hierbij staat het gemaal aan de Kanaaldijk Noord ingepast in een nieuwe groenstructuur. Het gebied tussen Kolffgemaal en Brugwachterswoning zal groen worden ingericht nadat perskokers zijn geplaatst. Ook zal de kade van het Kanaal van Steenenhoek iets worden verlegd voor de perskokers.

Inmiddels is het voorkeursalternatief 'lang' bestuurlijk vastgesteld. Dit ontwerp zal verder worden uitgewerkt op technische en ruimtelijke aspecten.
Hieronder een impressie van het gemaal 'lang' (bovenaanzicht/aanzicht vanuit polderzijde:   

Impressie van het gemaal ‘lang’ (bovenaanzicht/aanzicht vanuit polderzijde).

 

 

 

 

 

 

 

 



In de verkenningsfase zijn een aantal hoofdtracés voor het nieuwe boezemkanaal uitgewerkt:

  1. Een tracé tussen Parallelweg 122 en 123 door, die het beschermde natuurgebied tussen de Parallelweg en de A15 zoveel mogelijk omzeild. Hierbij zijn twee opties die in meer en mindere mate het agrarisch gebied tussen de sportvelden en het natuurgebied doorsnijden;
  2. Een zo recht mogelijk tracé tussen Parallelweg 122 en 123 door, die het verkavelingspatroon zoveel mogelijk volgt;
  3. Een meanderend tracé tussen Parallelweg 133 en 136 door. Hierbij zijn ook twee opties die in meer en mindere mate door het natuurgebied gaan. 

Tracé voor het nieuwe boezemkanaal

Er is gekozen voor het tracé tussen de Parallelweg en de A15. Binnen dit tracé onderscheiden we twee mogelijkheden; tracé A1 of A2. Deze keuze moet nog gemaakt worden. Tracé A laat het NNN-gebied (Natuurnetwerk Nederland) tussen de Parallelweg en de A15 intact. Naast natuurwaarde heeft dit natuurgebied ook een landschappelijke waarde door de bijzondere kavel- en beplantingsstructuur. Door het boezemtracé hier omheen te laten afbuigen past het in dit bijzondere landschap en zorgt het voor een duidelijke nieuwe leesbare waterstructuur in het gebied.

Tracé A1 en A2 boezemkanaal

Nota voorkeursalternatief (VKA)

De Nota VKA met daarin een uitgebreide uitwerking van de kansrijke alternatieven voor het nieuwe gemaal en boezemkanaal heeft van 24 februari tot 7 april 2022 ter inzage gelegen. Op 2 augustus 2022 heeft het College van Dijkgraaf en Heemraden van Waterschap Rivierenland de Nota VKA vastgesteld. U kunt alle documenten elders op deze website inzien.

De locatie van het gemaal en voorkeurstracé van de nieuwe boezem worden in de reeds gestarte planuitwerkingsfase verder uitgewerkt ten behoeve van het Projectbesluit. In dit Projectbesluit wordt het ontwerp, de aanleg en de risico’s, de ruimtelijke en landschappelijk inpassing, de effecten op milieu en omgeving, etc. verder uitgewerkt. Het Projectbesluit wordt opgesteld conform de nieuwe Omgevingswet die naar verwachting begin 2023 in werking treedt. Bij het Projectbesluit hoort ook een Milieu Effect Rapportage (MER) waarin de effecten van de maatregelen op het milieu worden omschreven. Na de planuitwerkingsfase die nog tot medio 2025, volgt de realisatiefase. Dit is de fase waarin de daadwerkelijke uitvoering plaatsvindt. De uitvoering staat gepland in de periode 2026-2029.